لوله

انواع لوله و کاربرد آن

در صنایع مختلف مصالح و لوازم پرکاربرد زیادی وجود دارد که برای مقاصد مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. لوله یکی از این مصالح و لوازم پرکاربرد است که نمونه‌های مختلفی از آن در طول تاریخ توسط بشر مورد استفاده قرار می‌گیرد. در دنیای صنعتی امروز با گسترش صنایع مختلف شاهد ظهور و تولید طیف وسیعی از انواع لوله از لوله‌های صنعتی گرفته تا لوله‌های ساختمانی هستیم. لوله‌ها در انواع مختلفی تولید می‌شوند که هر کدام دارای ویژگی‌های متفاوتی بوده و برای کاربردهای مختلفی مورد استفاده قرار می‌گیرند. در این مقاله با کاربرد لوله، انواع، ویژگی‌ها و نحوه تولید هر کدام آشنا می‌شویم.

لوله چیست؟

لوله‌ها معمولا یک استوانه توخالی هستند که در بیشتر موارد سطح مقطع دایره‌ای دارند و از آن‌ها برای انتقال مواد مختلف مانند انواع مایعات و گازها و در برخی موارد جامدات ریز و پودری استفاده می‌شوند و می‌توانند این مواد را از نقطه‌ای به نقطه‌ای دیگر انتقال دهند. برای تولید انواع لوله در دنیا استانداردهای مختلفی وجود دارد که استانداردهای بکار رفته در تولید لوله‌ها می‌تواند بر قیمت لوله و کیفیت آن اثر داشته باشد.

لوله‌ها لزوما دارای سطح مقطع گرد و دایره‌ای نیستند و می‌توانند به صورت مربع یا مثلث هم ساخته شوند. اما با توجه به اینکه حرکت مواد مختلف در لوله‌های دارای مقطع دایره‌ای راحت‌تر از سایر لوله‌ها است، به همین دلیل پرکاربردترین و محبوب‌ترین نوع لوله‌ها، مدل‌های دارای سطح مقطع دایره‌ای هستند. در صنایع مختلف برای نامگذاری این لوله‌ها که سطح مقطع دایره‌ای و گرد دارند از کلمه Pipe‌ (پایپ) استفاده می‌کنند و به سایر لوله‌ها که سطح مقطع متفاوتی دارند Tube (تیوب) گفته می‌شود.

در خصوص کاربرد لوله می‌توان گفت که از این مصالح در انواع صنایع مختلف و همچنین در ساختمان‌ها استفاده می‌شود. به سیستم لوله‌کشی که در صنایع مختلف برای جابجایی و انتقال مواد مانند انواع مایعات و گازها و در برخی موارد جامدات مورد استفاده قرار می‌گیرد، سیستم Piping گفته می‌شود و به سیستم‌های لوله‌کشی که در ساختمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند، Plumping می‌گویند.

لوله‌های مختلف به طور کلی بر اساس قطر دسته‌بندی می‌شوند که برای این کار باید دو نوع قطر ثابت خارجی (OD) و قطر داخلی لوله (ID) محاسبه شود. بر این اساس معمولا لوله‌ها با استانداردها و قطر و اندازه‌های ثابت برای استفاده در صنایع مختلف تولید می‌شوند اما امکان ساخت و تولید انواع لوله بر اساس نوع کاربرد در صنایع حساس و راهبردی مانند نفت و پتروشیمی وجود دارد. بدون شک این لوله‌ها از نظر قیمت با سایر لوله‌ها تفاوت دارند؛ به عنوان مثال لوله فشار قوی نسبت به لوله‌های پلی‌اتیلن قیمت بیشتری دارند.

انواع لوله

همانطور که گفته شد لوله‌ها در انواع مختلفی تولید می‌شوند که می‌توان آن‌ها را از جنبه‌های مختلفی مانند جنس، سایز، کاربرد و حتی فرایند تولید در دسته‌بندی‌های مختلف تقسیم‌بندی کرد. در صورت نیاز به اطلاع از قیمت لوله توجه داشته باشید که به طور کلی لوله‌ها بر اساس جنس و موادی که در ساخت آن‌ها به کار رفته است به دو دسته تقسیم می‌شوند که شامل لوله‌های فلزی و لوله‌های غیرفلزی می‌شوند. به این ترتیب انواع لوله موجود در بازار بر اساس نوع ماده اولیه‌ای که بر اساس آن ساخته شده‌اند در یکی از این دسته قرار می‌گیرند.

لوله‌ها انواع مختلفی دارند و دسته‌بندی‌های مختلفی از جنبه‌های گوناگون مانند جنس، سایز، کاربرد و حتی فرآیند تولید برای آن‌ها تعریف شده است. اما به طور کلی لوله‌ها را بر اساس جنس و متریال تقسیم و نامگذاری می‌کنند.

لوله‌های فلزی

همانطور که در زمان خرید آنلاین لوله می‌توان از نام این گروه حدس زد، در ساخت و تولید آن‌ها از فلزات مختلف استفاده می‌شود که در ادامه با انواع آن‌ها آشنا می‌شویم.

لوله فولادی

یکی از پرکاربردترین انواع لوله به حساب می‌آیند که در تولید آن‌ها از آهن استفاده می‌شود. این لوله‌ها به دلیل خواص و مقاومت بالای فولاد با اهداف مختلفی در درصد زیادی از صنایع به کار گرفته می‌شوند.

لوله گالوانیزه

در ساخت این لوله‌ها نیز از ورق‌های فولادی استفاده می‌شود که در سه دسته سبک،‌ متوسط و سنگین قرار می‌گیرند. این نوع لوله‌ها از استحکام بالا و مقاومت زیادی در برابر خوردگی برخوردار هستند که به همین منظور از زمان‌های دور به عنوان لوله قابل اعتماد در سیستم لوله‌کشی ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرند.

لوله مسی

یکی از ویژگی‌های اصلی لوله‌های ساخته شده از مس،‌ مقاومت بالای آن‌ها در برابر خوردگی است که همین امر باعث شده تا از آن‌ها به عنوان لوله آبرسانی در سیستم لوله‌کشی آب استفاده شود. این لوله‌ها نسبت به سایر انواع لوله از قیمت بالاتری برخوردار هستند اما دوام و کیفیت به مراتب بالاتری دارند که در دو دسته لوله‌های مسی ثابت و انعطاف پذیر در دسترس قرار دارند.

لوله داربستی

این لوله‌ها نیز از جنس فولاد هستند و شاید بتوان گفت تنها نوع لوله هستند که از آن برای انتقال و جابجایی مواد استفاده نمی‌شود. این لوله‌ها از مقاومت و طول عمر بالایی برخوردار هستند برای ایجاد داربست‌های ساختمانی به کار گرفته می‌شوند.

لوله مانیسمان

لوله فولادی بدون درز نام دیگر لوله‌های مانیسمان است که یکی از مستحکم‌ترین و قابل اعتمادترین انواع لوله برای انتقال مواد مختلف در صنایع به حساب می‌آیند. یکی از مهم‌ترین مزایای لوله مانیسمان نحوه ساخت آن‌ها بدون درز است که ریسک نشت مواد مختلف در خطوط انتقال را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد.

لوله چدنی

یکی دیگر از انواع لوله فلزی هستند که از روش ریخته‌گری برای تولید آن‌ها استفاده می‌شود. با توجه به مقاومت و طول عمر خوبی که دارند از آن‌ها در سیستم‌های لوله‌کشی فشار پایین در صنایع مختلف استفاده می‌شود.

لوله غیر فلزی

لوله‌های غیر فلزی نیز جزو پرکاربردترین لوله‌هایی هستند که به منظور اهداف مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. لوله پلی‌اتیلن، لوله بتنی، لوله پلاستیکی،‌ لوله سیمانی و… از مهم‌ترین انواع لوله‌های غیرفلزی هستند که بر اساس نوع مواد بکار رفته در ساخت،‌ کاربرد خاص خود را دارند.

لوله بتنی

همانطور که از نام این نوع لوله پیدا است از روش قالب‌گیری بتن ساخته می‌شوند که معمولا از آن‌ها در انواع سیستم‌های لوله‌های کشی با فشار بالا و فشار کم استفاده می‌کنند. یکی از معایب این لوله‌ها وزن بالای آن‌ها است که حمل و نقل آن‌ها را دشوار می‌کند.

لوله پلی‌اتیلن

لوله پلیکا یا لوله پلی اتیلن از مواد و مشتقات نفتی تولید می‌شود. لوله پلی اتیلن آبرسانی یکی از پرکاربردترین انواع لوله به حساب می‌آید که از آن در سیستم لوله‌کشی منازل و ساختمان‌ها استفاده می‌شود. این لوله‌ها که در دو دسته لوله پلی اتیلن تک جداره و لوله پلی اتیلن دوجداره تقسیم می‌شوند وزن سبک داشته و به دلیل قابلیت نصب راحت و سریع و همچنین قیمت مناسب جزو پرکاربردترین لوله‌ها در ساختمان‌ها محسوب می‌شوند.

لوله پلاستیکی

از مهم‌ترین مزایای لوله پلاستیکی می‌توان به سبک بودن و قابلیت انعطاف بالا اشاره کرد که باعث شده است تا این لوله‌ها در سال‌های اخیر از طرف صنعتگران و مردم عادی بسیار مورد استقبال قرار گیرند. لوله‌های پلاستیکی مانند لوله های کاروگیت به دلیل مقاومت بالا در برابر خوردگی به منظور انتقال انواع مایعات مانند آب و مواد شیمیایی در کشاورزی و صنایع مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند.

لوله سیمانی

در تولید این لوله‌ها از ترکیب سیمان و آزبست استفاده می‌شود که در نتیجه مقاومت بالایی در برابر خوردگی دارند. این لوله‌ها در مقابل ضربه مقاومت بسیار کمی دارند اما به دلیل وزن سبک و قیمت مقرون به صرفه در برخی از صنایع مورد استفاده قرار می‌گیرند.

کاربرد انواع لوله

همانطور که اشاره شد، امروزه لوله‌ها یکی از پرکاربردترین ابزارها و مصالح به حساب می‌آیند که در انواع مختلفی تولید می‌شوند و بر اساس نوع مواد بکار رفته در ساخت از آن‌ها در صنایع مختلف استفاده می‌شود. از جمله مهم‌ترین کاربردهای انواع لوله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

انتقال مواد نفتی و پالایشگاهی

مواد نفتی و پالایشگاهی موادی هستند که از حساسیت و ارزش بالایی برخوردار می‌باشند به همین دلیل لوله‌هایی که برای انتقال این مواد مورد استفاده قرار می‌گیرند، باید از ویژگی‌های خاصی برخوردار باشند. مقاومت در برابر خوردگی، نشتی و شکستگی از مهم‌ترین ویژگی‌های این لوله‌ها می‌باشد که معمولا برای این کار از لوله‌های مانیسمان و فولادی استفاده می‌کنند.

خطوط انتقال آب

در خطوط انتقال آب با توجه به محیطی که اجرا شده‌اند از انواع مختلف لوله استفاده می‌شود که از این میان می‌توان از لوله پلی‌اتیلن و لوله پلاستیکی به عنوان دو نوع پرکاربرد اشاره کرد. عدم خوردگی و انعطاف‌پذیری بالا دو ویژگی مهم برای لوله‌های مناسب انتقال آب هستند.

سیستم لوله‌کشی کارخانه‌ها و تولیدی‌ها

لوله‌هایی که در کارخانه‌ها و تولیدی‌ها استفاده می‌شوند، باید علاوه بر مقاومت بالا و مقرون به صرفه بودن، از توانایی بالا برای حمل طیف وسیعی از مواد شیمیایی و اسیدی برخوردار باشند. به همین دلیل در این محیط‌ها معمولا از انواع لوله‌های سیمانی، مسی، پلاستیکی و فلزی استفاده می‌کنند.

سیستم فاضلاب

دفع فاضلاب‌های شهری و صنعتی در دنیای امروز یکی از دغدغه‌های مهم برای مسئولان شهری به حساب می‌آید که با گسترش و بهینه‌سازی سیستم‌های فاضلاب می‌توان به بهترین شکل این کار را مدیریت کرد. لوله‌های سیمانی و لوله بتنی پرکاربردترین نوع لوله‌هایی هستند که به دلیل دوام بالا و قیمت مناسب در سیستم‌های فاضلاب مورد استفاده قرار می‌گیرند.

سخن پایانی

یکی از پرکاربردترین ابزارها و وسایل در صنایع و ساختمان‌ها در دنیای امروز لوله‌ها هستند که از آن‌ها برای انتقال و جابجایی مواد مختلفی مانند انواع مایعات و گازها و در مواردی برخی از مواد جامد استفاده می‌شود. لوله‌ها در انواع مختلفی و با استفاده از مواد اولیه متفاوت تولید می‌شوند که هر کدام بر اساس خواص و ویژگی‌هایی که دارند، برای هدف خاصی مورد استفاده قرار می‌گیرند. لوله‌های فولادی، لوله پلی‌اتیلن، لوله پلاستیکی، لوله نخ دار، لوله مانیسمان و… جز پرکاربردترین لوله‌هایی هستند که امروزه در موارد مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند.

در حال نمایش 16 نتیجه